Bronxiolit – körpə və kiçik yaşlı uşaqlarda ən çox rast gəlinən tənəffüs yolu infeksiyalarından biridir. Xəstəlik əsasən ağciyərlərdəki kiçik hava yollarının (bronxiolların) virus səbəbilə iltihablanması ilə yaranır və uşağın nəfəs almasını çətinləşdirə bilər. Valideynlərin bilməsi vacib olan əsas məqamları aşağıda təqdim edirik.
1. Bronxiolit nədir?
Bronxiolit virus mənşəli iltihab olub, bronxiolların daralmasına səbəb olur. Nəticədə uşaqda:
-
sürətli nəfəsalma,
-
öskürək,
-
xırıltılı nəfəs kimi əlamətlər yaranır.
Ən çox Respiratory Syncytial Virus (RSV) bu xəstəliyə səbəb olur.
2. Hangi yaş qrupunda daha çox rast gəlinir?
Bronxiolit əsasən 2 yaşdan kiçik, xüsusilə 6–12 aylıq körpələrdə daha çox müşahidə olunur. Bunun səbəbi onların tənəffüs yollarının daha dar və həssas olmasıdır.
3. Əlamətlər necə başlayır?
İlkin mərhələdə bronxiolit adi soyuqdəymə ilə oxşar əlamətlərlə başlayır:
-
burun axması,
-
yüngül öskürək,
-
azacıq qızdırma.
2–3 gün içində nəfəsalmanın sürətlənməsi, öskürəyin dərinləşməsi və xırıltının yaranması mümkündür.
4. Həkimə nə zaman müraciət etmək lazımdır?
Aşağıdakı hallarda dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir:
-
Uşaq sürətli və səylə nəfəs alırsa,
-
Qabırğalararası sahələr nəfəs alarkən içəri çəkilirsə,
-
Dodaqlarda və barmaqlarda göyərmə varsa,
-
Körpə maye və süd qəbulundan imtina edirsə,
-
Qızdırma 38°C-dən yüksək olub düşmürsə,
-
Uşaq çox yorğun və halsız görünürsə.
Bu əlamətlər bronxiolitin ağırlaşdığını göstərə bilər.
5. Bronxiolit necə keçir?
Bronxiolit çox zaman öz-özünə sağalır və bir neçə gün içində yaxşılaşır. Müalicə əsasən dəstək xarakterlidir, uşağın rahat nəfəs alması təmin edilir. Antibiotiklər virus səbəbli olduğu üçün effektiv deyil.
6. Ev şəraitində uşağa necə kömək etmək olar?
-
Otağın havasını nəmli saxlamaq,
-
Burun axıntılarını aspiratorla təmizləmək,
-
Körpəni kifayət qədər maye ilə təmin etmək,
-
Yatağı azca yüksəltmək,
-
Yorucu fəaliyyətlərdən uzaq tutmaq,
-
Sakit və rahat mühit yaratmaq.
Bu addımlar uşağın nəfəsini yüngülləşdirə bilər.
7. Bronxiolitdən qorunma yolları
Tam qorunma mümkün olmasa da, risk aşağıdakı tədbirlərlə azaldıla bilər:
-
Xəstə insanlarla təmasdan qaçmaq,
-
Əlləri tez-tez yumaq,
-
Evin içində siqaret tüstüsünün olmaması,
-
Oyuncaqların və səthlərin təmizliyinə diqqət etmək,
-
Uşağın immunitetini gücləndirən sağlam gündəlik rejim yaratmaq.
Bronxiolit körpələrdə geniş yayılmış tənəffüs infeksiyasıdır və əksər hallarda yüngül keçir. Valideynlərin əlamətləri düzgün qiymətləndirməsi, ağırlaşma əlamətlərində vaxtında həkimə müraciət etməsi çox önəmlidir. Düzgün nəzarət və qayğı ilə xəstəlik bir neçə gün ərzində yaxşılaşa bilər.