Uşaqların Ruhunda Sözlərin Buraxdığı Dərin İzlər

Uşaqların beynində və ruhunda sözlər çox dərin izlər buraxır. Kiçik yaşlarda eşitdikləri ifadələr, valideynlərin niyyətindən asılı olmayaraq, onların özünü dəyərsiz, qorxulu və ya günahkar hiss etməsinə səbəb ola bilər. Bu cür sözlər uşağın gələcək emosional və sosial inkişafına təsir göstərir, özünəinamını azalda, qısqanclıq və qorxu hissini gücləndirə bilər.

Uşağın Özünəinamını Sarsıdan Sözlər

Məsələn, tez-tez eşidilən “Niyə belə ağıllı deyilsən?” və ya “Bunu sən heç bacara bilməzsən” kimi sözlər uşağın öz bacarıqlarına inamını sarsıdır. Uşaq bu ifadələri öz potensialına məhdudiyyət kimi qəbul edir və yeni şeyləri sınamaqdan çəkinir.

Emosiyaları Rədd Edən İfadələr

“Dayan, ağlamağı burax!” və ya “Bu qədər əsəb olma!” kimi ifadələr uşağın emosiyalarını rədd edir. Uşaq ağlayanda və ya əsəbləşəndə valideynin bu cür reaksiyası, onun hisslərinin təbii və qəbul olunmuş olmadığını düşündürür. Bu isə zamanla uşağın duyğularını gizlətməsinə, problemlərini içində saxlamasına və özünü ifadə etməkdə çətinlik çəkməsinə səbəb olur.

Müqayisə və Tənqidlərin Uşağa Təsiri

“Başqaları səndən yaxşıdır” və ya “Niyə o qədər pis davrandın?” kimi müqayisələr və tənqidlər uşağın özünü başqaları ilə müqayisə etməsinə, yetərsiz və rəqabətcil bir dünyada olduğunu düşünməsinə yol açır. Bu hisslər qısqanclıq, özünü kiçik görmə və narahatlıq yarada bilər.

Sevgi və Dəyər Arasındakı Yanlış Anlayışlar

Uşaqlar üçün ən zərərli sözlərdən biri də “Səni sevmirəm” və ya “Səninlə məyus oldum” kimi ifadələrdir. Uşaq bu sözləri olduğu kimi qəbul edir və sevgi ilə dəyər arasındakı əlaqəni yanlış anlaya bilər. Nəticədə, özünü dəyərsiz və sevgi layiq olmayan biri kimi hiss edir.

Valideynlərin Sözlərinin Uşağın Psixikasına Təsiri

Əsas məsələ valideynlərin niyyətindən çox, uşağın bu sözləri necə qəbul etməsidir. Hər zaman anlayışlı, sakit və sevgi dolu bir dildə danışmaq, tənqid əvəzinə yönləndirmə vermək, hissləri qəbul etmək uşağın ruhunda sağlam izlər buraxır. Uşaqların özünü ifadə etməsi və duyğularını tanıması üçün yaradılan təhlükəsiz mühit, gələcəkdə onların emosional zəkanın və özünəinamın möhkəm təməllərini formalaşdırır.

Sözlərin Gücü – Gücləndirən və Yaralayan Toxunuşlar

Uşağa verilən hər söz bir toxunuş kimidir – bəzisi onu gücləndirir, bəzisi isə yaralayır. Valideynlərin diqqətli olması və söz seçiminə fikir verməsi uşağın ruhunda dərin və müsbət izlər buraxır.