Uşaqlar duyğularını tam sözlərlə ifadə edə bilmədikləri üçün kiçik gərginliklər belə böyük reaksiyalara çevrilə bilir. Həyəcan, qorxu, ağrı, ayrılıq narahatlığı və günün yorğunluğu uşağın qarışıq hisslər yaşamasına səbəb olur. Belə anlarda valideynlərin ən çox verdiyi sual budur: “Uşağı necə tez sakitləşdirə bilərəm?”
Nəfəs məşqlərinin uşağa təsiri
Nəfəs, sinir sisteminin reaksiyasını birbaşa dəyişdirən ən güclü vasitələrdəndir. Uşaq qorxduqda və ya narahat olduqda nəfəs sürətlənir, bu isə bədəndə “təhlükə siqnalı” yaradır. Nəfəsi yavaşlatmaq isə beyinə “hər şey qaydasındadır” mesajını göndərir.
Nəfəs məşqlərinin əsas faydaları:
-
Ürək döyüntüsünü tənzimləyir
-
Emosional partlamaları yumşaldır
-
Həyəcanı azaldır
-
Diqqəti artırır
-
Yuxuya keçidi asanlaşdırır
Uşaqlar üçün sadə nəfəs məşqləri
1) “Şar nəfəsi” – uşaqların sevimlisi
Uşağa deyin ki, qarnında böyük bir şar var.
-
Dərin nəfəs alanda şar böyüyür
-
Yavaş nəfəs verəndə şar kiçilir
Bu məşq uşağın diqqətini yayındırır və nəfəsini ritmləndirir.
2) “4-2-4” nəfəsi – ritmik sakitləşmə
-
4 saniyə burundan nəfəs al
-
2 saniyə saxla
-
4 saniyə yavaş-yavaş nəfəs ver
4 yaşdan yuxarı uşaqlarda çox təsirlidir.
3) “Şam üfürmək” – oyun kimi nəfəs
Əlinizi şam tutan kimi uzadın, uşağa isə “şamı” yavaş-yavaş üfürməyi öyrədin. Uzun və yavaş nəfəsvermə sakitləşməni gücləndirir.
4) Qorxu və ağlama zamanı: “Birlikdə nəfəs alın”
Valideyn yavaş nəfəs alıb verərkən, uşaq onu təkrarlayır. Bu üsul xüsusilə ayrılıq narahatlığı və ağlama tutmalarında çox faydalıdır.
Nəfəs məşqlərini nə vaxt tətbiq etmək olar?
-
Bağçaya getməzdən əvvəl
-
Yatmazdan əvvəl
-
Qəzəb və əsəb anlarında
-
Qorxu zamanı
-
Uzun və yorucu günün sonunda rahatlama üçün
Daimi məşq uşaqda öz bədənini idarə etmə bacarığını inkişaf etdirir və narahatlıq hallarını azaldır.
Nəfəs məşqləri ani sakitləşməni təmin edən, heç bir əlavə vasitə tələb etməyən, həm də emosional tənzimləmə qabiliyyətini gücləndirən sadə və təsirli üsullardır. Bəzən uşağın ritmini dəyişmək üçün sadəcə bir neçə dərin nəfəs kifayətdir. Valideyn üçün isə bu, həm rahat, həm də çox faydalı dəstəkdir.